POMOC MATERIALNA DLA UCZNIÓW

Stypendia szkolne

Akty normatywne

Pobierz (doc)

Oświadczenia zamiast zaświadczeń o dochodach - przy przyznawaniu stypendiów szkolnych

Z dniem 1 lipca 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców1) (Dz. U. z dnia 25 maja 2011 r. Nr 106, poz. 622), zwana dalej "ustawą antybarierową".

Na mocy art. 10 wprowadziła zmianę ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.15)) w art. 90n - polegającą na tym, że do wniosku o przyznanie świadczeń pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym (stypendia i zasiłki szkolne) zamiast zaświadczeń o dochodzie można złożyć oświadczenie o dochodzie lub oświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

O tym, czy złożyć zaświadczenia (po staremu), czy oświadczenie o dochodzie - będzie decydował wnioskodawca.

Rodzaje kosztów refundowanych przez stypendia szkolne

Stypendia szkolne wypłacane przez gminy mogą być przyznawane w dwóch podstawowych formach:

1. Całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału ucznia w zajęciach edukacyjnych (szkolnych i pozaszkolnych) - następuje przez wypłatę środków pieniężnych, na zasadzie refundacji, oraz
2. Pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym - następuje przez przekazanie rzeczy.
Pobierz (doc)

Charakterystyka stypendiów szkolnych

Świadczenia pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym zostały wprowadzone w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji oraz umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji uczniom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej.

Pobierz (doc)

Dotacje z budżetu państwa a udział środków własnych j.s.t. - zmiana stanowiska.

Wątpliwości i kontrowersje budzi treść art. 128 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z tym przepisem kwota dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego (z budżetu państwa) na dofinansowanie zadań własnych, bieżących i inwestycyjnych, nie może stanowić więcej niż 80% kosztów realizacji zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej. W kwestii dotacji na zadania pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym, ustawa o systemie oświaty w ogóle nie reguluje zagadnienia wysokości dotacji z budżetu państwa w odniesieniu do kosztów realizacji zadania, co oznacza, że należy stosować ww. art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.

Zapis umieszczono w Dziale III ustawy "Wieloletni Plan Finansowy Państwa i ustawa budżetowa", rozdział 3 "Przeznaczenie wydatków budżetu państwa", a co za tym idzie nie zawiera on bezpośredniego nakazu dla j.s.t. do planowania w budżetach dodatkowej kwoty środków własnych - minimum 20% na realizację zadania samorządowego dofinansowanego dotacją z budżetu państwa. Regulacja stanowi wytyczną dla organu realizującego budżet państwa, wskazującą sposób obliczania wysokości dotacji, które będzie przekazywał j.s.t.

Minister Finansów jednak stoi na stanowisku, że j.s.t. mają obowiązek zaplanować i wydatkować (do przekazanej dotacji) co najmniej 20% kosztów realizacji zadania - ze środków własnych. W piśmie do RIO w Lublinie Nr FS5-464-33/231/TOR/2010 z dnia 24 maja 2010 r. opowiedział się za koniecznością stosowania art. 128 ust. 2 przez gminy uzyskujące dotacje na finansowanie zadań pomocy materialnej dla uczniów. Przyznana dotacja może pokrywać 80% kosztów wypłaty stypendiów i zasiłków szkolnych, a pozostałe 20% musi dołożyć gmina.

W praktyce wygląda to tak, że jeżeli kwota dotacji w skali roku wynosi np. 150.000 zł, to należy potraktować ją jako 80% wartości zadania, obliczyć pozostałe 20% wartości i doplanować (oraz wypłacić) je ze środków własnych - w tym przypadku kwotę 37.500 zł. W razie niewykonania tego obowiązku - zdaniem Ministra Finansów - kwota przekazanej dotacji będzie stanowić 100% wartości zadania i 20% z niej musi być zwrócone do budżetu państwa - na zasadzie art. 169 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. W omawianym przykładzie kwota ta wyniesie 30.000 zł (150.000 x 20% = 30.000).

W odniesieniu do tej teorii bardzo ciekawą będzie sytuacja, w której niektóre gminy wypłacają stypendia szkolne w maksymalnej wysokości, pokrywając je tylko z kwoty otrzymanej dotacji - a i tak jakąś część muszą zwrócić, ponieważ nie są w stanie jej wykorzystać. Czy wówczas również będą musiały zwracać owe 20% ?

Jednakże MF stwierdził ponadto (w ww. piśmie), że rozstrzygającym kwestię obowiązku, lub jego braku, dokładania przez gminy środków własnych na wypłatę świadczeń pomocy materialnej dla uczniów będzie stanowisko Ministra Edukacji Narodowej.

Minister Edukacji Narodowej w piśmie nr DZSE - BKO - 045 - 57/2010 z dnia 23 lipca 2010 r. skierowanym do wojewodów, kuratorów oświaty, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zajął stanowisko odmienne. Tezę swą wywodząc z konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych. Procedura przyznawania pomocy materialnej dla uczniów została wprowadzona i rozpoczęto jej stosowanie przed wprowadzeniem nowej ustawy o finansach publicznych, a jej kontynuacja ma miejsce już po wejściu w życie ww. ustawy. W momencie wprowadzania w życie pomocy materialnej dla uczniów, a i przez kilka następnych lat, nie istniał wyraźny obowiązek dokładania środków własnych przez gminy - stan ten powinien nadal być utrzymany. Pismo jest dość obszerne i zawiera jeszcze inne argumenty.

W konkluzji można stwierdzić, że gminy nie mają obowiązku partycypowania w pokrywaniu wypłat świadczeń pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym, a tym samym nie będą musiały dokonywać zwrotów dotacji. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, a ze względów społecznych jest nawet wskazane, aby rady gmin przeznaczały również środki własne na ten cel.

AKTUALNOŚCI..USTRÓJ SAMORZĄDU.. BUDŻET.. PODATKI.. POMOC PUBLICZNA.. DOTACJE ..PRAWO OŚWIATOWE.. POMOC MATERIALNA DLA UCZNIÓW.. NADZÓR NAD SAMORZADEM.. PUBLIKACJE I SZKOLENIA